mekanik tesisat blog – Derin Mekanik Mühendislik Ankara

Oda Sıcaklığı Ayar Noktasının Doğru Seçimi

Bir binanın yakıt tüketimine etki eden en önemli faktörlerden biri iç sıcaklık değeridir. İç ortam sıcaklığı için genel kabul görmüş standart bir hesap sıcaklık değeri vardır. Kış şartlarında bu iç sıcaklık 20 C değerindedir. İşletme sırasında ise bu iç ortam sıcaklık değeri yakıt savurganlığının en önemli noktasıdır. Birincisi ; bu sıcaklık başta kabul edildiği gibi 20 C ile sınırlı tutulmaz ve kullanıcı tarafından kontrol sistemi bunun çok üzerinde değerlere ayarlanır. İkincisi bu sıcaklık ısıtma sistemi tarafından istenilen değerde kalacak biçimde kontrol edilemez ve çok yüksek değerlere çıkar. İç ortam sıcaklığının 1 C artışında , farklı koşullarda yakıt tüketiminin ne kadar veya hangi oranda artacağı bilinmelidir. Yıllık yakıt tüketimin hesabında sistem verimlerinin de dikkate alınabilmesi için sıcaklık aralığı yöntemi kullanılır.

Değişken Devreli Sirkülasyon Pompaları

HVAC sistemlerinde pompaların enerji tüketim payları önemlidir. Özellikle payları önemlidir. Özellikle tam sulu klima sistemlerinde, yıllık elektrik enerjisi tüketiminde pompalar önemli paya sahiptir. Bu tür klima sistemlerinde, HVAC cihazları toplam elektrik tüketimi içinde payı % 3-12 mertebesindedir.

Isıtmada kullanılan sirkülasyon pompaları küçük güçlü olsalar da , sürekli çalıştıklarından toplamda tükettikleri elektrik enerjisi çok büyüktür.

AB ülkelerinde konut ısıtmada kullanılan küçük ( gücü 250 W’dan küçük )sirkülasyon pompaları yılda yaklaşık olarak 40 TWh/ (=40.106 kWh/yıl) elektrik enerjisi tüketmektedir.

Sirkülasyon pompaları zamanlarının büyük kısmında kısmi yükte çalışır. Sıcak su tesisatında kullanılan sirkülasyon pompalarının sağladığı tasarrufun değerlendirilmesi için bir çalışma yapılmıştır. Bu çalışmada Ankara’da tipik bir kış mevsimi boyunca sirkülasyon pompalarının enerji tüketimi hesaplanmıştır. Kısmi yüklerde değişken devirli pompanın , basıncı sabit tutacak biçimde çalıştırıldığı dikkate alınarak gerekli güç değeri bulunmuştur. Öte yandan sabit debili halde güç değeri yıllık çalışma saatiyle çarpılarak sabit debili sistemin enerji tüketimi kolayca bulunabilir.

Boyler Seçimi

Çift cidarlı boylerler
– Ataletlarinin çok fazla olması ,
– Isıtıcı akışkan dış yüzeyde olduğu için ısı kayıplarının çok fazla olması ,
– Isı yalıtım kalitesinin düşük olma riski ,
– Yeterli hijyen şartlarının sağlanamaması ,

– Paslanmaya ve korozyona karşı dayanıklı olmaması ,
– Bakım ve temizliğin zor olması , gibi nedenlerle artık kullanılmamaktadır.

Plakalı eşanjör + depolama tankı ( Dıştan Serpantinli boyler )
Bu sistem , kullanımın kesintisiz (sürekli) olduğu çok özel uygulamalarda ve 30-40 m3/h dan büyük ihtiyaçlarda kullanımı avantajlıdır.
Sistemin en önemli dezavantajı ise ;
– Depolama hacmi küçük olduğundan (pik yüklerdeki ihtiyaca cevap verebilecek şekilde ) kazan kapasitesini çok büyük seçmek zorunluluğu ,
– Plakalı eşanjör ile depolama tankı arasındaki sürekli çalışan sirkülasyon pompasının fazladan enerji tüketimi ,
– Eşanjör direnci genellikle daha yüksek olduğu için primer ısıtma pompası da daha büyük seçildiği , için daha fazla enerji harcanması ,
– Kazan otomasyon sistemlerinde genellikle uyum sağlanmamasıdır. Çünkü boyler sensörünün su sıcaklığını doğru algılaması ve kazan suyu hedef sıcaklığını hesap etmesi için yeterince büyüklükte depo hacmine ihtiyaç vardır. Plakalı şenjör ile depolama tankı arasına pompa gerekmeyebilir

Klimada Oda Sıcaklığı

Sürekli yaşanan hacimlerde (ofis vb.)yaz ayarlarında 24 C oda sıcaklığı idealdir. Enerji ekonomisi için 25 C insanlar ikna edilebilir.
Yaşam mahallerinde yazın sürekli oturulmuyorsa, girip – çıkılıyorsa (şantiye ofisleri, hatta bahçeli evlerde bahçeye sık çıkışlar vb) oda sıcaklığının dış hava sıcaklığının yaklaşık 6 -8 C altında olması; önce sağlık (nezle olmak için ), sonrada enerji ekonomisi için daha uygundur.
Isıtma mevsiminde dış hava sıcaklık farkı çok fazla olduğu için, her odanın sıcaklığı ayrı ayrı kontrol edilmelidir. (Termostatik radyatör vanası veya oda termostatı ile).
Isıtma mevsiminde iç ortam sıcaklığı 20 C ise , kışın dış hava iç hava sıcaklık farkı :

İstanbul’da (dış hava proje sıcaklığı – 3 C) ΔT = 23 C

Ankara’da (dış hava proje sıcaklığı – 12 C) ΔT = 32 C

İzmir’de (dış hava proje sıcaklığı – 0 C) ΔT = 20 C

Antalya’da (dış hava proje sıcaklığı + 3 C) ΔT = 17 C

yüksek değerlerdir. Bu nedenle radyatörlerde, termostatik radyatör vanaları kullanılacaktır.

Oysa aynı şehirlerde soğutma mevsiminde, iç ortam ile dış havanın sıcaklık farkları, sıcak yaz günlerinde bile 8 -12 C gibi düşük değerlerdir.

Soğutmada ise , iç-dış ortam sıcaklık farkı çok daha azdır. Ancak güneş etkisi saatlere ve yönlere göre farklı etkiler. Yani soğutmada, her odanın sıcaklık kontrolü yapılabilir (otel , hastane ve özel uygulamalar hariç).
.Ancak güneş , ciddi oranda ortam sıcaklığını kontrol etmek için zonlama yapılması yararlıdır.
Oda termostatlarının ayar noktalarındaki sıcaklık farklarının ± yaklaşık 1 C olduğu ve bu değişimin hissedilmediği düşünülürse; aynı zondaki benzer hacimlerin yazın soğutma için bir oda termostatı ile kontrol edilmesi pratik olabilir.